Tijd voor actie
Op 5 juni 1918 komt een groep jonge kunstenaars samen in Café Vogelsang in Groningen. Hun doel is om zich te verenigen. Volgens hen is de kunstwereld van Groningen ingedut. Daarnaast zijn de mogelijkheden om kunst te exposeren minimaal. Door een vereniging te vormen, hopen ze zelf exposities te kunnen organiseren. De initiatiefnemers zijn Jan Altink, Toon Benes, Johan Dijkstra, Willem Reinders en Jan Wiegers.
Jan Altink bedenkt de naam ‘De Ploeg’, met het idee dat de Groningse kunstwereld eens ‘omgeploegd’ moet worden. De volledige naam wordt uiteindelijk ‘Groninger Kunstkring De Ploeg’. Er wordt bewust geen naam gekozen met ‘schilders’ erin, met het oog op de brede visie en verdere uitbreiding van de kunstkring. In de jaren die volgen sluiten dan ook ontwerpers, architecten, dichters en musici aan. Tijdens de eerste vergadering stellen ze drie belangrijke punten op:
- De Groninger artiesten nader tot elkaar te brengen en verder op alle wijzen het kunstleven te bevorderen.
- De gelegenheid tot werken te vergemakkelijken.
- Door eventuele exposities te houden ons werk bekend te maken.
Erop uit
De meerderheid van de kunstenaars heeft een opleiding gevolgd aan kunstacademie Minerva. Hier stimuleert docent Franciscus Hermanus Bach hen om in de buitenlucht, ‘en plein air’, te schilderen. De leerlingen zien hem als hun belangrijkste leermeester. Als gevolg trekken de kunstenaars het Groninger landschap in. Middeleeuwse kerkjes, boerderijen, paarden en boeren worden op doek vastgelegd.
Gouden jaren
Invloeden van het expressionisme weten hun weg te vinden naar de kunstkring. Zeker wanneer Jan Wiegers in 1921 terugkeert uit Zwitserland, waar hij de Duitse expressionist Ernst Ludwig Kirchner leert kennen. Wiegers deelt zijn nieuw opgedane kennis en ervaringen met de kunstkring. In deze jaren wordt er geëxperimenteerd, niet alleen in kleur en vorm, maar ook met de verf zelf. Wasverf, olieverf aangelengd met benzine en bijenwas, doet zijn intrede. Deze verf droogt sneller en geeft een mat effect, waardoor hij ideaal is om buiten mee te schilderen. Job Hansen gaat nog een stap verder en verdunt olieverf met benzine. Vanwege het vergelijkbare effect met aquarel krijgt deze techniek de naam ‘benzine-aquarel’.
Binnen de kunstkring werken de kunstenaars elk in hun eigen stijl. Invloeden vanuit het impressionisme, expressionisme, kubisme en constructivisme zijn terug te vinden in het werk van De Ploeg. De kunstenaars trekken er samen op uit, gebruiken elkaar als model en vormen elkaars inspiratiebron.
Nog altijd actief
Kunstkring De Ploeg bestaat nog steeds. Net als een eeuw geleden hebben de leden elk hun eigen kunstenaarschap; er is geen sprake van één gedeelde stijl. Ze inspireren elkaar en komen regelmatig samen. Jaarlijks organiseren ze gezamenlijke exposities. Meer informatie, actuele exposities en de huidige leden vind je op de website van Groninger Kunstkring De Ploeg.
Groninger Museum & Stichting De Ploeg
Kunstwerken van de Ploeg-leden uit het eerste uur zijn opgenomen in verschillende museale collecties. Het Groninger Museum heeft de grootste collectie kunstwerken en archiefstukken van de kunstkring. Binnen het Groninger Museum heeft Stichting De Ploeg als doel om de kunst van De Ploeg een vaste plek te bieden in het museum. Het werk van De Ploeg bevindt zich verder in particuliere collecties van verzamelaars en liefhebbers.